Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman aynı ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan belirir ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes kokuyu daha zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik öğün arasında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir içim notasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı bozulur.